Kısa Özet

  • Cilt kuruluğu, cildin dış katmanındaki yağ-su dengesinin bozulmasıyla oluşur ve çoğu zaman zayıflamış cilt bariyerinin işaretidir.
  • Kuru cilt kalıcı bir cilt tipidir; susuz cilt ise yağlı ciltte de görülebilen, hava ve yanlış bakımla ortaya çıkan geçici bir durumdur.
  • Kışın ılık ve kısa duş, sabunsuz temizleyici, nemli cilde sürülen seramidli krem ve sabah güneş koruyucu kuruluğun çoğunu 2-4 haftada toparlar.
  • Çatlayıp kanayan cilt, kaşıntılı kırmızı plaklar ya da ani başlayan yaygın kuruluk dermatoloji muayenesi gerektirir.

Cilt kuruluğu, cildin en dış katmanının yeterince yağ ve su tutamamasından kaynaklanır; altta çoğu zaman zayıflamış bir cilt bariyeri vardır. En sık nedenler soğuk ve kuru hava, kalorifer, sıcak ve uzun duşlar ile sert temizleyicilerdir; yaş, menopoz, tiroid hastalıkları, diyabet, egzama ve bazı ilaçlar da kuruluğa yol açar.

Yüz kuruluğunun çoğu doğru bakımla birkaç haftada düzelir. Bakım oturduğu halde cilt donuk, gergin ve yorgun görünmeye devam ediyorsa kliniğimizde cilt nemlendirici enjeksiyonlarla (mezolifting) derin katmanlara destek verebiliyoruz. Ama sıra önemli: önce kuruluğun nedeni anlaşılır, sonra bakım düzenlenir, klinik uygulama en son konuşulur.

Kuru cilt ile susuz cilt arasındaki fark nedir?

İkisi çoğu zaman aynı şey sanılır ama ihtiyaçları farklıdır. Kuru ciltte eksik olan yağdır: yağ bezleri az çalışır, bariyerdeki lipitler yetersizdir. Susuz (dehidrate) ciltte eksik olan sudur ve bu durum yağlı ciltte bile görülür. T bölgesi parlarken yanakların gerildiği karma ciltler buna tipik bir örnektir.

ÖzellikKuru ciltSusuz (dehidrate) cilt
Eksik olanYağ (sebum ve bariyer lipitleri)Su
NiteliğiCilt tipi; genetik ve yaşla ilgili, süreklidirGeçici durum; hava, bakım ve ilaçlarla değişir
Kimde görülürDoğuştan kuru ciltlerde, ileri yaştaHer cilt tipinde, yağlı ciltte de
Tipik belirtiPullanma, pürüz, gerginlik, mat görünüm, küçük gözeneklerGerginlik, donukluk, ince kuruluk çizgileri; T bölgesi aynı anda yağlanabilir
Ne iyi gelirYağ içeriği zengin kremler (yumuşatıcı ve kapatıcı içerikler)Nem çekiciler, bariyer onarımı ve sert ürünlerin azaltılması

Pratik bir ipucu: yanağınızı iki parmakla hafifçe sıkıştırdığınızda çok sayıda ince çizgi beliriyor ve bırakınca kayboluyorsa cilt büyük olasılıkla susuz kalmıştır. Pullanma ve kaba doku ön plandaysa kuru cilt tipi düşünülür.

Cilt kuruluğu neden olur?

Kış, kalorifer ve sıcak duş

Soğuk hava daha az nem taşır; kaloriferle ısıtılan iç ortamlarda bağıl nem daha da düşer. Cilt bu kuru havaya sürekli su kaybeder. Rüzgâr ve sıcak-soğuk geçişleri tabloyu ağırlaştırır. Sıcak ve uzun duş ise bariyerdeki yağları çözerek yıkar; duştan çıkınca hissedilen gerginlik bunun işaretidir.

Sert temizleyiciler ve aşırı peeling

Sabun ve bol köpüren temizleyiciler, alkollü tonikler, sık kullanılan granüllü peelingler ve aynı anda birden fazla asit ya da retinoid bariyeri aşındırır. Yıkadıktan sonraki “gıcır gıcır” temizlik hissi, cildin korunması gereken yağlarının da gittiğini gösterir. Erkeklerde tıraş da bariyeri zorlar: körelmiş jilet, kuru cilde tıraş ve alkollü tıraş sonrası losyonlar yanaklarda kızarık, pullu bir kuruluk bırakır.

Yaş ve menopoz

Yaşla birlikte yağ bezlerinin çalışması ve bariyer lipitlerinin yapımı yavaşlar. Menopozda östrojenin düşmesi cildin su tutma kapasitesini, kalınlığını ve kolajenini azaltır; birçok kadın kuruluğun bu dönemde belirgin biçimde arttığını fark eder. Kolajenin yaşla neden azaldığını ayrı bir yazıda anlattık.

Hastalıklar ve ilaçlar

Kuruluk bazen bir hastalığın cilde yansımasıdır:

Cilt bariyeri nasıl çalışır?

Cildin en üst katmanını bir tuğla duvar gibi düşünebilirsiniz. Tuğlalar, ölü ama işlevini sürdüren cilt hücreleridir. Aralarındaki harç ise seramid, kolesterol ve serbest yağ asitlerinden oluşan bir yağ karışımıdır. Hücrelerin içinde de suyu tutan doğal nem bileşenleri bulunur.

Harç inceldiğinde iki şey olur. Su cildin yüzeyinden daha hızlı buharlaşır ve cilt gerilir. Dışarıdaki tahriş edici maddeler de içeri daha kolay girer; yıllardır sorunsuz kullandığınız bir krem birden yakmaya başlar. Ürün sürünce batma hissi, bariyerin zayıfladığının en erken işaretlerinden biridir. Kuru cilt bakımının amacı bu harcı onarmak ve su kaybını yavaşlatmaktır.

Kuru cilt için nemlendiricide hangi içerikler aranmalı?

İyi bir nemlendirici üç farklı işi bir arada yapar. Etiketi okurken bu üç grubu arayın:

Yalnız nem çekici içeren hafif bir serum, çok kuru havada tek başına yetmez; üstü bir kremle kapatılmazsa çektiği suyu tutamaz. Hyaluronik asidin ciltteki görevini ve kremdeki formuyla dolgulardaki formu arasındaki farkı hyaluronik asit yazımızda okuyabilirsiniz. Yüksek oranlı üre ise kalınlaşmış cildi inceltmek için kullanılır; yüz için genellikle uygun değildir.

Kışın yüz kuruluğu için bakım nasıl olmalı?

  1. Temizlik: Akşam ılık suyla, sabun içermeyen, az köpüren ya da krem kıvamlı bir temizleyici kullanın. Sabahları yalnız su çoğu kuru cilt için yeterlidir.
  2. Kurulama: Havluyu ovmadan, bastırarak kullanın.
  3. Nem çekici serum: Cilt hâlâ hafif nemliyken, ilk birkaç dakika içinde sürün.
  4. Krem: Seramid ve yağ içeriği zengin bir kremle nemi kapatın. Yazın kullandığınız jel kıvamlı ürün kışın genellikle yetmez.
  5. Gece desteği: Burun kenarı, dudak çevresi ve çatlayan bölgelere ince bir vazelin tabakası sürebilirsiniz.
  6. Sabah koruması: Nemlendiricinin üzerine geniş spektrumlu güneş koruyucu sürün. Kış güneşi de cildi yaşlandırır.
  7. Ortam: Kalorifer açıkken odadaki havayı nemlendirin, duşu kısa ve ılık tutun, dışarıda yüzünüzü rüzgârdan koruyun.

Bu düzene geçtikten sonra gerginlik ve pullanma genellikle 2-4 haftada belirgin biçimde azalır. Azalmıyorsa sorun bakımda değil, altta yatan bir durumda olabilir.

Dudaklar ve eller kışın ilk çatlayan yerlerdir. Dudakları yalamamak, gün içinde koruyucu bir dudak balmı sürmek, elleri her yıkamadan sonra kremlemek ve dışarıda eldiven takmak çatlamayı azaltır. Dudak çevresindeki kızarıklık ve pullanma haftalarca sürüyorsa bu bir dermatit belirtisi olabilir.

Retinol ve asit kullanırken kuruluk nasıl yönetilir?

Retinol ve AHA/BHA içeren ürünler kışın kuruluğun sık nedenlerindendir, ama bırakmak tek seçenek değildir. Sıklığı haftada 2-3 geceye indirmek, retinolü iki nemlendirici katmanın arasına sürmek ve asitli ürünleri retinolsüz gecelere almak çoğu zaman yeterli olur. Retinole doğru başlamayı ve sandviç yöntemini ayrı bir yazıda adım adım anlattık.

Cilt yanıyor, çatlıyor ya da sürdüğünüz her şey batıyorsa aktif ürünlere birkaç hafta tamamen ara verin. Bariyer toparlandıktan sonra daha seyrek kullanımla geri dönülür.

Su içmek cilt kuruluğunu geçirir mi?

Tek başına geçirmez. Vücudun sıvı ihtiyacının karşılanması genel sağlık için gereklidir ve belirgin sıvı kaybı olan biri bunu cildinde de hisseder. Ancak zaten yeterince sıvı alan birinin daha fazla su içmesinin yüzdeki kuruluğu belirgin biçimde azalttığını gösteren güçlü bir kanıt yok. Kuruluk büyük ölçüde cildin dış katmanındaki bariyerden kaynaklanır ve dışarıdan yapılan bakımla düzelir.

Ciddi yağ asidi, çinko ya da A vitamini eksikliği de kuruluk yapabilir, ama bunlar nadirdir. Kan tahlili yapılmadan rastgele takviyeye başlamayın.

Ne zaman dermatoloğa başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda kuruluk bakımla geçiştirilmemelidir:

Klinikte cilt kuruluğu için neler yapılabilir?

Klinik uygulamalar bariyer hastalıklarını tedavi etmez ve günlük bakımın yerini tutmaz; egzama ya da dermatit varsa önce dermatolojik tedavi gerekir. Bakım düzenli olduğu halde cilt donuk, ince ve susuz görünmeye devam ediyorsa şu seçenekler konuşulabilir:

Sonuç kişiden kişiye değişir ve etki kalıcı değildir; ev bakımı sürmezse kuruluk geri döner. Hamilelik ve emzirme döneminde, işlem bölgesinde aktif enfeksiyon, uçuk ya da egzama alevlenmesi varken ve kontrolsüz otoimmün hastalıklarda bu uygulamalar yapılmaz. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız morarma riski artar; ilacınızı kendiniz bırakmayın, değerlendirmede mutlaka söyleyin.

Özetle

Cilt kuruluğu çoğu zaman bariyerin zayıflamasıyla başlar; kış havası, kalorifer, sıcak duş ve sert temizleyiciler en sık tetikleyicilerdir. Kuru cilt tipini geçici susuzluktan ayırmak doğru ürünü seçmenin ilk adımıdır ve nem çekici, yumuşatıcı, kapatıcı içerikler birlikte kullanılmalıdır.

Düzenli bakıma rağmen düzelmeyen ya da kaşıntı, çatlama ve kırmızı plaklarla seyreden kuruluk muayene gerektirir. Bakımı oturttuğunuz halde cildiniz hâlâ donuk ve gergin görünüyorsa Ataşehir’deki kliniğimizde cildinizi değerlendirip size uygun bir plan konuşabiliriz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Yüzüm neden sürekli kuruyor ve geriliyor?
En sık neden zayıflamış cilt bariyeridir: sıcak su, sabun ya da sert temizleyiciler, kalorifer ve aşırı aktif ürün kullanımı yüzün yağ-su dengesini bozar. Bakım düzeldiği halde geçmiyorsa tiroid, egzama ya da kullandığınız ilaçlar açısından muayene gerekir.
Kuru cilt için hangi nemlendirici seçilmeli?
Seramid gibi yumuşatıcıları, gliserin ya da hyaluronik asit gibi nem çekicileri ve vazelin ya da dimetikon gibi kapatıcıları birlikte içeren krem kıvamlı bir ürün seçilmelidir. Kışın jel kıvamlı hafif ürünler genellikle yetersiz kalır.
Yağlı ciltte kuruluk olur mu?
Evet, olur. Yağlı ciltte eksik olan çoğu zaman yağ değil sudur ve buna susuz cilt denir. Sert temizleyiciler ve kurutucu akne ürünleri bunu tetikler; hafif ama bariyeri destekleyen bir nemlendirici, yağlanmayı artırmadan gerginliği azaltır.
Kışın yüz kuruluğu nasıl geçer?
Kısa ve ılık duş, sabunsuz temizleyici, cilt nemliyken sürülen serum ve seramidli krem, sabah güneş koruyucu ve odadaki havanın nemlendirilmesiyle çoğu kuruluk 2-4 haftada toparlanır. Retinol ve asitlerin sıklığını kış boyunca azaltmak da yardımcı olur.
Cilt kuruluğu hangi vitamin eksikliğinden olur?
Cilt kuruluğunun çoğu vitamin eksikliğinden değil, bariyer ve çevre koşullarından kaynaklanır. Ciddi A vitamini, çinko ya da yağ asidi eksikliği kuruluk yapabilir ama nadirdir; tahlil yapılmadan takviyeye başlamak önerilmez.
Cilt kuruluğu tiroid belirtisi olabilir mi?
Olabilir. Tiroid bezinin az çalışması kaba, kuru ve soluk bir cilde yol açabilir. Kuruluğa yorgunluk, üşüme, kilo artışı ya da saç dökülmesi eşlik ediyorsa tiroid tahlilleri için hekime başvurmak gerekir.
Kuru cilde vazelin sürülür mü?
Sürülebilir. Vazelin cildin üzerinde koruyucu bir film oluşturarak su kaybını azaltır; nemlendiricinin üzerine, gece ve ince bir tabaka halinde kullanıldığında daha etkilidir. Akneye eğilimli ciltte tüm yüz yerine yalnız çatlayan bölgelere sürülmesi daha uygundur.
Cilt nemlendirici enjeksiyon kuruluğu tamamen geçirir mi?
Hayır, tek başına geçirmez. Bu uygulamalar cildin su tutma kapasitesini ve esnekliğini destekleyerek donuk ve gergin görünümü azaltabilir; ancak günlük bakımın yerini tutmaz, egzama gibi hastalıkları tedavi etmez ve etkisi zamanla azalır.

Bir sorunuz mu var?

Tedaviler hakkında detaylı bilgi ve kişiye özel planlama için Dr. Gülçin Öztürk Arıkan ile görüşün.

Randevu Al← Tüm Makaleler
Sitenin son güncellenme tarihi: ·Site içeriğinden sorumlu kişi: Sıla Deniz·E-posta: info@gulcinozturkarikan.com·Telefon: +90 507 842 5204
Bize yazın · Anında yanıt1